تدبير كلى در جمله اقسام جوع الكلب احتراز از حامض و عفص و مالح و حريف و شهراب حامض قابض ضرور است و اختيار اغذيه‌ى تفه و حلو و چرب و شحوم و اليه و كوهان فسر مناسب بود وزيت نيز نافع است اگر در آن عفونت و حموضت نباشد و جوذابات براى ايشان مفيد و كذا زرده‌ى بيضه‌ى پخته بعد طعام خوردن و جنه الخضر ابر نهار چند روز خوردن مجرب بوعلى سينا است . و گويند كه آب ليمو و شكر نوشيده قى كردن و بعد از آن اغذيه‌ى بار در طب خوردن مجرب است و پسته و بادام هر دو سوده در روغن كنجد پخته با شكر دادن مجرب انطاكى است . و هم او گفته كه بگيرند مغز بادام و مغز چلغوزه و كتيرا و گل ارمنى مساوى و در سركه‌ى اوليه سرشته هر قرص به قدر سه مثقال سازند و يك از آن خوردن تا چهار روز از غذا غنى سازد و همچنين كبد هر جانور مسلوق مجفف مسحوق با مغز بادام و كنجد و مصطكى و گل سرخ در روغن بنفشه و آب گشنيز قرص بسته خوردن تا ايام مغنى از طعام است و چون كبد ظبى در سركه تا سه روز تر داشته خشك كنند و با گل ارمنى و تخم خرفه و مغز تخم خيار و مغز تخم كدو و پست گندم و صمغ هر واحد مثل آن و مغز پسته و كنجد هر واحد نصف آن در روغن سرشته قرص سازند و بدهند يك بار دادن آن براى رفع اشتها تا يك هفته كافى است . و شيخ ذكر كرده كه اگر چهار اوقيه روغن بنفشه با موم بنوشند تا ده روز از طعام غنى مىكند و خوردن جوز و لوز و ديگر و ديگر مغزيات نافع بود و استعمال زعفران و رادويه‌ى و اغذيه‌ى اين مرض نزد دراقم مناسب است . علاج شهوت كلبى از برودت جوارشات گرم مثل جوارش مصطكى و كمونى و جوارش عود و سفرجلى ممسك و خوزى و فنجنوش خورند و مصطكى و انيسون و زيره و نانخواه و قاقله بدم بخايند و سنبل الطيب و قرنفل و جوزبوا و گل سرخ بر فم معده ضماد كنند و از مسوحات نافعه مشك دلان است و هر چه در علاج امراض معده از سوء مزاج بارد ساذج گذشت به عمل آرند و در شخصى كه مزاج ديگر اعضاى او گرم باشد به چيزهاى بطى النفوذ چون هرسيه و فالوده چرب و غيره اغتذا نمايند و جهت حفظ طبع اطريفيل صغير و جوارش نارمشك و خوزى خورانند تا از حدوث هيضه ايمن باشد . طبرى گويد به قوت عليل نظر كنند اگر متحمل باشد اشياى حار خوشبو مثل اين سفوف بخورانند اشنه سنبل الطيب كندر ذكر هر واحد درم مصطكى دو درم گل سرخ درم كر و يا تخم كرفس هر واحد يك نيم درم عود چينى قرنفل فلفل سفيد هر واحد نيم درم باريك سائيده در شراب كهنه سرشته خشك نموده بار ديگر بسايند و يك دفعه يا دو دفعه ديگر از شراب تسقيه داده هر دفعه خشك كنند و سائيده يك درم بخورند و يا زياده و يا كم از آن به حسب فرط شهوت و ضعف آن و قوت برودت و نقصان آن و چون شهوت او به نقصان شروع كند در ابتداى طعام او طعام و هم مثل لحم به غايت فربه بدهند و روغن زرد و ديگر روغن‌ها البته جائز نيست و تناول بيزى عفص و حامض هم نشايد زيرا كه آن مقوى شهوت و فم معده است و حاجت به تقويت اين نيست و تغذيه غليظه كثير الغذا مثل لحم فربه و لحم بقر و هرايس و جوذابات چرب نمايند و امر به آبزن عقب طعام براى ترطيب مزاج اعضاى آن و رسيدن غذا كنند و طبيب از انحلال طبيعت او حذر كند بهر آنكه او محتاج به طعام كثير غليظ است و گاهى هضم بدان وفا نمىكند و طبيعت منحل مىگردد و بدن او مفتقر به غذا مىشود و اين شهوت قوى مىگردد پس براى اين معنى واجب است حذر از انحلال طبيعت او . و اگر طبيعت او منحل گردد در آخر انحلال آن جوارش خوزى . و اگر قبل غذا اندك از اين بدهند اين مضر نبود و تناول جوارشات قبل اغتذا نزد اطباى حذاق كرده است جز آنكه اين موضوع ضرورت است و چون اين علت زائل گردد تلافى مضرت جوارش كه قبل طعام خورده است ممكن است و بسا است كه تضميد معده‌ى اين عليل به اين ضماد مىكنند سنبل الطيب مصطكى عود خام گل سرخ فطراساليون مساوى كوفته بيخته به قيروطى روغن خيرى يا روغن ياسمين آميخته بر فم معده ضماد نمايند كه اين بسيار نافع بست و معالجه‌ى جنسيه براى اين نوع اسخان فم معده به اعتدال و تغذيه با طعمه‌ى كثيره‌ى و همه و آشاميدن شراب قوى خوشبو زرد رنگ يا سرخ و حفظ طبيعت از انحلال و ترطيب مزاج سائر اعضاست . و ابو ماهر مسكه تازه در ابتداى طعام او مىخورانيد . محمود گويد كه علاجش تسخين معده است و هر صبح جلاب باديان سه درم و گلقند عسلى ده درم بنوشانند و غذا نخوداب با مغز قرطم بدهند بعده اگر طبيعت محتبسن باشد تنقيه‌ى معده به حب ايارج و حب صبر و نقوع آن نمايند و چون معده از اخلاط فاسده‌ى رديه پاك گردد هر صبح يك مثقال اطريفل صغير يا اطريفل كبير يك درم بدهند و غذا نخوداب بالجوم چرب و قدرى فلفل و دارچينى و اندكى زعفران باشد و نوشيدن شراب سرخ غليظ نافع است كندر و زيره بخايند .